Jak przygotować nagranie do masteringu

    Aby uzyskać jak najlepsze rezultaty z procesu masteringu (szczególnie kiedy mamy za niego zapłacić), należy zacząć od przygotowania merytorycznego - najlepiej jeszcze zanim zaczniemy materiał nagrywać - unikniemy dzięki temu wielu trudności, z których czasem niełatwo wybrnąć. Mimo wszystko najwięcej pracy czeka nas przy robieniu miksu.

1. Mastering wykonywany jest na pojedynczym pliku (a nie na poszczególnych ścieżkach jak w przypadku miksu). W związku z tym pracujemy na pliku wave w jakości minimalnej 16 bit 44,1 kHz. W praktyce najlepiej zgrać plik w jakości 24 bit oraz 48 kHz lub 96kHz (przynajmniej jeśli chodzi o przeznaczeniu na płytę CD).
Co to oznacza w praktyce i gdzie to ustawić?

Poniżej znajduje się screen z programu Logic (etap miksowania ścieżek). W wielu DAW’ach mamy te same opcje. Resolution i Sample rate (24bit, 48 kHz) zostało już omówione. File format nie podlega wątpliwości - więcej na temat formatów znajdziecie tutaj. File type ustawiamy interleaved(zostanie zgrany do jednego pliku stereo). Dithering ustawiamy w przypadku zgrywania do niższej rozdzielczości - znajdują się tam najczęściej różne algorytmy, które działają podobnie i ciężko jest usłyszeć różnicę.

Kliknij aby powiększyć

2. Drugim bardzo istotnym kryterium jest poziom całościowy miksu - często określany jako maksymalny i średni poziom sygnału. 

    Maksymalny to ten do którego dochodzą wszelkie nagłe szybkie dźwięki i jest to ostateczne maksimum jakie nagranie może osiągnąć. Poziom średni odpowiada za subiektywnie odczuwany poziom głośności. Na etapie masteringu często zachowując poziom maksymalny blisko zera, ustalamy jak blisko maksimum dojdzie nam poziom średni(zmniejszamy różnicę między nimi). 

    Dobrze jest zostawić poziom maksymalny (w głośnych fragmentach nagrania) na wysokości około -6db , może być mniej (-10db ...) lecz nie w bliżej w stronę zera.
Jak to rozumieć i gdzie ustawić?
Jest wiele pluginów do pomiaru tego. Zaprezentuję to na przykładzie darmowej wtyczki RMS Buddy. Należy ją wpiąć na sumę czyli na out:

Kliknij aby powiększyć

    Podana przeze mnie wartość -6db dotyczy parametru Absolute Peak. Jak widać wynosi -6.32 dB jednak podana wartość dotyczy tylko fragmentów dotąd przesłuchanych. Warto puścić nagranie w najgłośniejszym momencie numeru i dopiero wtedy korygować głośność. Robimy to poprzez jednoczesne ściszenie wszystkich ścieżek. Po zdjęciu np. 1dB z 10 ścieżek wartość Absolute Peak spadnie znacznie więcej niż w moim przykładzie, który ma zaledwie dwie ścieżki.

    Powyższe działanie ma na celu pozostawienie dla inżyniera odpowiedniej przestrzeni do działania. Ze zbyt głośnym nagraniem, często spłaszczanym przez nieumiejętne użycie limitera, nie wiele już się da zrobić.

3. Warto sporządzić notatki dla realizatora odnośnie kolejności utworów, ich nazw a także określonego brzmienia całości - np. przez podanie tytułu wzorcowego nagrania. Ważne jest również określenie przeznaczenia nagrania (cd, radio, www).

4. Nie należy w fazie miksu podpinać na sumie żadnych procesorów dynamicznych (nie licząc sytuacji kiedy chcemy podejrzeć jak mniej więcej będzie brzmiał kawałek po masteringu). Przed przesłaniem nagrania do masteringu należy zawsze wyłączyć wszystkie procesory. Pozostają jedynie te, które kreują brzmienie i zależy nam na tym, aby pozostało one niezmienione - np. poprzez dodanie jakiegoś filtra lub chorusa. Wszelkie limitery czy kompresory pozostaw realizatorowi - nie przejmuj się, że twoje nagranie jest za ciche, lub brak w nim przejrzystości - kompresor to nie lekarstwo na wszystko:)

5. Proporcje między instrumentami ustawia się na etapie miksu, więc zawsze ustaw nagranie w miksie tak jak chcesz, aby ono finalnie brzmiało. Oczywiście jest możliwość wyciągnięcia np. wokalu czy jakiegoś instrumentu na etapie masteringu, ale znacznie lepiej jest poprawić miks i podesłać nagranie jeszcze raz - chyba że nie ma już możliwości powrotu do źródłowych plików wtedy trzeba sobie radzić inaczej.

6. Jakie proporcje ścieżek przyjąć? Dobrze jest, gdy wokal brzmi wyraźnie i jest na wierzchu nagrania. Każda wyśpiewana fraza powinna być słyszalna, a wszelkie niedociągnięcia (np. odsuwanie się wokalisty od mikrofonu) powinny być naprawione wcześniej.
Bas i bit nie mogą być przesadzone. Raczej dążymy do wyrównania wartości częstotliwości nadając finalne brzmienie na końcu. Bardzo ważne aby wyciąć z niektórych instrumentów (szczególnie basowych) odpowiednie częstotliwości (nie podaje jakie bo niestety sporo zależy od nagrania), w przeciwnym wypadku poszczególne partie mogą się nie przebijać.
Ustawienia instrumentów nie dotyczą oczywiście sytuacji, gdy mamy dostęp jedynie do bitu (w jednej ścieżce) i wokalu.